Entrainment is eenvoudige gezegd meebewegen. Het synchroniseren van beweging door het ritme van een ander (of iets anders) op te pakken en er in mee te gaan. Het is eigenlijk een soort van (veelal onbewust) op elkaar afstemmen. Zorgen dat dingen bij elkaar passen, en een zoeken naar harmonie. Het is de tegenpool van chaos.
De voor muziek en dans belangrijkste definitie van entrainment komt uit een bepaald principe in de natuurkunde. Wanneer twee of meer ongelijke ritmische cycli zich naast elkaar bevinden, zullen ze gelijk gaan lopen (synchroon). Dit komt doordat fysieke krachten een natuurlijke neiging hebben om stabiliteit te zoeken.
Inhoudsopgave
- Entrainment in ritme, dansen en zingen.
- Oertijd
- Chaos
- Herkomst van het woord Chaos.
- Murmuration
- Entrainment bij Parkinson
- Links Entrainment
Entrainment in ritme, dansen en zingen.
Bij ritme zullen de meeste mensen onbewust de neiging hebben om allemaal in hetzelfde tempo te gaan spelen
Bij dansen zullen de meeste mensen die in een ruimte dicht op elkaar dansen, onbewust de neiging hebben om in hetzelfde tempo te bewegen. Tevens zullen ze de bewegingen op elkaar af stemmen, zeker als je met zijn 2-en samen danst. Hierdoor ondersteun je elkaar onbewust.
En bij samen zingen zullen de meeste mensen in hetzelfde ritme gaan zingen om verbinding / aansluiting zoeken. Ook zullen ze veelal onbewust elkaars toon opzoeken (of een harmonie ervan) . Iedereen wil toch vaak een combinatie van harmonische tonen horen die op 1 of andere manier bij elkaar passen.
En ook bij het maken van muziek zijn mensen geneigd om tonen te zoeken die harmoniëren. Daarmee willen ze op 1 of andere manier (voor je gevoel) bij elkaar passen.
Oertijd
Vanuit de oertijd waren mensen (onbewust) toch een soort van kuddedieren. Ze konden alleen als afgestemde groep overleven. Eenlingen vielen vaak letterlijk ten prooi aan wilde dieren en de omstandigheden. Daarom leefde men toen in groepen, (grote) families of stammen. Op elkaar afstemmen was toen een noodzaak om te overleven,
Chaos
Het tegenovergestelde van entrainment zou je tot chaos kunnen benoemen. Het ontbreken van enige afstemming, verbinding, of harmonie. Echte chaos blijkt voor veel mensen toch moeilijk te verteren, zelfs al geef je ze opdracht ertoe. Na een bepaalde tijd treedt er toch onbewust entrainment op. Mensen gaan toch op elkaar afstemmen, als een soort sneeuwbaleffect.
Chaos zorgt bij de meeste mensen voor innerlijke onrust. Daaruit vloeit automatisch een drang uit voort om de (ergste) chaos op te lossen.
Entrainment of harmonie zou je dan een vorm van non-chaos kunnen noemen. In Egyptische mythologie staat de godin Maät (een dochter van de Zonnegod Ra) voor de kosmische orde. In het scheppingsverhaal wordt zij gecreëerd uit de chaos. Haar tegenpool is de God Isfet, die voor Chaos staat.
Herkomst van het woord Chaos.
Het woord chaos wordt vaak gebruikt in de zin van wanorde. Van oorsprong betekent betekent het Griekse woord Chaos “de staat vóór de schepping”. Of “de ruimte die ontstond door de scheiding van hemel en aarde”. Een oude betekenis voor chaos is ook een ongeordende, vormeloze massa. Daarin zijn alle elementen door elkaar gehusseld zijn.
Het woord chaos-strijd / Chaoskampf (Duits) wordt gebruikt voor de strijd van het goede tegen het kwade. Dit wordt vaak uitgebeeld door de strijd van een held of God tegen een monster, slang of draak.
Murmuration
Murmuratie of murmuration is de term die gebruikt wordt om een natuurlijk fenomeen te beschrijven. He fenomeen dat zeer grote groepen dieren samen kunnen bewegen en samen van richting kunnen veranderen. Murmuration kom vaak voor bij vogels, vissen of insecten (bv mieren).
Murmuration bij vogels
Een murmuration die wij regelmatig kunnen zien hier in Nederland is bij bijvoorbeeld spreeuwen. Een grote zwem van duizenden of soms honderdduizenden spreeuwen vliegt dan dicht op elkaar. Ze lijken daarbij moeiteloos als 1 lichaam te kunnen bewegen. Ook dit een soort van bewuste entrainment. Iedere vogel heeft contact met 6 of 7 andere vogels om hem heen, en volgt hun bewegingen.

In de herfst zoeken de spreeuwen elkaar op om informatie uit te wisselen. Tevens zoeken ze bescherming en warmte bij de grote groep. Op sommige slaapplaatsen zitten ze zo dicht op elkaar als 500 per kubiek meter (en dat is heel veel). In een video kan er dat betoverend uitzien, zoals in onderstaande video bij Geldermalsen.
Mensen kunnen in deze tijd ook zoiets dergelijks, maar dan is het wel ingestudeerd :-).
In de oertijd was er nog wel spontane entrainment bij mensen (om te overleven).
Vissen die in een school zwemmen
Ook een school vissen kan net zoals een zwerm vogels als 1 geheel lijken te bewegen. Dat wordt ook wel synchronisatie of collectieve zwempatronen genoemd. De school vissen zwemt dan in een “uniforme flow”. Ze gebruiken dan minder energie, omdat ze in de “slipstream” van de vissen om zich heen kunnen zwemmen.
De school met vissen kan (schijnbaar) als 1 geheel bewegen. Dit komt doordat alle vissen dan een vaste afstand tot de vissen om zich heen houden. Het is onduidelijk of vissen dit leren tijdens hun leven, of dat het in hun DNA ingebakken zit.
Dit helpt de school vissen ook als ze bedreigd worden door roofvissen en natuurlijke vijanden. De vissen gaan dichter bij elkaar zwemmen en “verstoppen” zich dan als het ware in de grote groep. Los – zwemmende vissen zijn kwetsbaarder en worden veel sneller aangevallen. (dit doet enigszins denken aan het menselijk gedrag om je kop niet boven het maaiveld uit te steken). De school vissen lijkt ook 1 groot organisme te zijn, wat roofvissen in de war kan brengen.
Hoewel je beter beschermd bent midden in de school, heb je aan de buitenkant meer toegang tot voedsel en verse zuurstof. Dus alle plaatsen hebben voor- en nadelen.
Entrainment bij Parkinson
Mensen met de ziekte van Parkinson kunnen soms moeilijk lopen. Ze hebben dan veel baat bij entrainment (zeg maar meelopen in dit geval) met iemand anders die wél goed kan lopen. Zelf bewegen gaat dan niet, maar gezamenlijk bewegen wel.
……..of reageer onder dit artikel.
Links Entrainment
- Wikipedia over Entrainment (Engels)
- Entrainment als hulp bij de Ziekte van Parkinson
- Wikipedia over Chaos


