Deze pagina gaat over geluidseffecten en grappige percussie instrumenten. In het Engels heet dat “sound effects”. In de tijd voor de computers werden deze percussie- of geluidseffectinstrumenten gebruikt in films en hoorspelen.
Video’s instrumenten geluidseffecten
Deze veelal onbekende instrumenten komen pas tot leven komen als je ze echt ziet en hoort. Daarom hieronder een aantal Youtube-video’s.
Hieronder een video over de oorsprong van de vibra-slap. Daar gebruikten ze vroeger een kaak van een ezel, een quijada, charrasca, or jawbone voor.

Hieronder een video waarin Gary Kvistad een aantal geluidseffect instrumenten laat horen. Zoals bijvoorbeeld de kokosnoten, waarmee je het geluid van lopende paarden imiteert. Hij laat ook geluiden horen die ze vroeger bij stomme films en cartoons (tekenfilms) gebruikten.
Hoorspelen
Ook in hoorspellen gebruikte men vroeger geluidseffecten uit films. Tegenwoordig is alles gesampled en kun je alle geluiden uit de computer of keyboard toveren. Vroeger moesten ze ieder geluid fysiek nabootsen. Dat geburde dan met een instrument, percussie of een voorwerp of zelf een speciaal gefabriceerd apparaat.
Hoorspellen werden vroeger op de radio (veelal live) uitgezonden. Ze leken op wat wij nu kennen als luisterboeken die je live over de radio luisterde. Een verhaal werd met verschillende stemmen nagespeeld. Een geluidseffecten-man (of team) maakte ter plekke live de bijbehorende geluiden. Vroeger gebeurde dat allemaal rond 1 enkele microfoon, zoals je op de foto’s hieronder kunt zien.


Andere benamingen voor een hoorspel zijn radiodrama of radiotoneel.
Engelse benamingen zijn audio drama, audio play, radio play, radio theater en audio theater.
In de jaren 50 en eerder was er nog geen TV. Mensen ‘zaten s avonds thuis dan vaak samen rond een radio om een hoorspel te beluisteren
Hoorspel halfuur op NPO Radio 1
Elke vrijdag- op zaterdag nacht, net na middernacht, tussen 00;05 en 00:35 is er npog steeds een hoorspel te beluisteren. Je kunt op deze pagina ook eerder uitgezonden hoorspellen luisteren.
Stomme Films
Stomme films zijn films zonder bijbehorend geluid. Er zat dan een pianist (of een klein orkestje) voor in de bioscoop die live bij de film muziek maakte. Hij reageerde ook op wat er gebeurde op het witte doek. Hieronder een filmpje van een pianola-draaiorgel mwt ingebouwde geluidseffecten, de zogenaamde Photoplayer. Deze Photoplayer gebruikte men bij stomme films zoals comedy capers.
……..of reageer onder dit artikel.
Links geluidseffecten
- Nederlandse Wikipedia over geluids effecten
- Wikipedia in het Engels over sound effects
- Nederlandse Wikipedia over hoorspelen



