Omschrijvingen en foto’s van bijna alle kleine handpercussie instrumenten. Ofwel klein percussie of klein slagwerk (Engels Small-Percussion). Van veel handpercussie- instrumenten staat er ook een geluidvoorbeeld bij. Deze lijst pretendeert echter niet volledig te zijn. Suggesties zijn dan ook welkom in een reactie onderaan de pagina.
Handpercussie – Kleine Percussie Instrumenten
Kleine percussie-instrumenten worden ook gebruikt in de Drumhappenings / Drumcircle-workshops van Beenhakkers Slagwerk. Instrumentjes die je ook gemakkelijk in de hand vasthoudt en beweegt of met 1 stok op slaat. Dit in tegenstelling tot (veelal staande) trommels waar je met 2 handen of 2 stokken op slaat. Hieronder een foto met voorbeelden van een aantal handpercussie-instrumenten.
Voor grotere percussie-instrumenten en diverse soorten trommels kun je ook kijken op de pagina overzicht-percussie-instrumenten.
Overzicht van Handpercussie Instrumenten
Agogo
Braziliaanse dubbele gestemde bel (hoog-laag), met een buigzaam verbindings-stuk. Daardoor kun je ze ook tegen elkaar drukken voor een extra geluids-effect. Hoe een Aggogo klinkt hoor je hier (externe link),
Boomwhackers
Lees uitgebreid verder over deze leuke gekleurde en in-verschillende-tonen-gestemde plastic buizen op deze pagina.
Cabassa / Afuche-Ofoxe
De cabassa wordt veel gebruikt als handpercussie in popmuziek en regea. De cabassa is afgeleid van de Braziliaanse Afoxe. Die lijkt dan weer op de Cubaanse / Afrikaanse Shekere / Chekere.
Caxixi
Soort maraca’s zoals ze die in Brazilië en Afrika gebruiken. Ze bestaan uit een gevlochten omgekeerd mandje met bovendien een stukje kalebas aan de onderkant. Er zit bijvoorbeeld rijst of bonen in die geluid maken.
Hoe een Caxixi klinkt hoor je hier (externe link).
Shekere of Chekere
Een shekere of chekere is een kalebas met een kralen-netje eromheen. Je bespeelt hem door middel van de kalebas te schudden en/of erop te slaan of tikken.
Hier kun je horen hoe een shekere klinkt.
Clave – Claves
Claves of clave zijn twee staven hout van 20-30 cm. Je bespeelt de claves door middel van ze op elkaar te slaan. Het geluid dat ze maken is een harde droge tik. Claves komen oorspronkelijk uit Cuba, waar ze werden gebruikt in muzieksoortan als de Son en de Rumba-Guaguanco. Waren eerst houten pennen die gebruikt werden op de schepen.
Hoe Claves klinken hoor je hier (externe link).
Cowbell – Koebel
De cowbell of koebel is ontstaan uit een echte koeien-bel. Je houdt hem in de hand of hij staat op een standaard. Je bespeelt hem door middel van een stok. Werd in Cuba vroeger gemaakt van auto-bumpers. Soms worden ook remvelgen gebruikt die met een stuk betonstaal bespeeld worden. Bespeeld met een stok. Komen in verschillende maten n worden ook op timbales gemonteerd.
Hoe een Cowbel – Koebel klinkt hoor je hier (externe link).
Guayo / Guira / Merengue-guiro / Torpedo-guiro
Een guayo of guira is een metalen buis met ribbels-bultjes rnet een handvat. Je bespeelt hem door middel van erover heen te schrapen met een metalen stokjes (spaken) in een stuk hout, of met Afro-kam. Werd en wordt gebruikt in Changui, een voorloper van de Son Cubano. Is later vervangen door een Guiro gemaakt van een kalebas.In het Spaans betekent Guayo gewoon rasp. Het lijkt er sterk op dat het vroeger gewoon keukengereedschap was wat ze in de muziek zijn gaan gebruiken (zoals zo vaak).
Hoe een Guayo / Guira / Merengue-guiro / Torpedo-guiro klinkt hoor je hier (externe link).
Guiro
Een guiro is een langwerpige kalebas waar inkepingen in gesneden worden. Je bespeelt hem door middel van er met een stokje over te schrapen. Omdat kalebassen nogal kwetsbaar zijn en snel breken, zijn guiro’s tegenwoordig ook van (onbreekbaar) fiberglas gemaakt.
Hoe een Guiro klinkt hoor je hier (externe link).
Kalimba, Duimpiano, Mbira, Zanza
Een kalimba is een houten doosje of plankje met metalen strips. Je bespeelt hem door middel van ritmisch op de strips te tokkelen met de duimen. Je houdt het instrument vast met de vingers en muizen van de hand. Van oorsprong is de kalimba Afrikaans. In de Caraïben wordt ie ook Marimbula genoemd.
Meer informatie over de Mbira vind je op Wikipedia.
Maraca – maraca’s – maracas -sambabal – sambaballen
Zeg maar “Sambaballen” :-). Maraca’s gebruik je in een paar je schud ze om een ritmisch hoog geluid te geven, zoals een shaker of een hi-hat van een drumstel. Ze kunnen gemaakt zijn van hout, leer of een kalebas. Tegenwoordig zijn er ook van plastic maracas, en zijn gevuld met bonen, kogeltjes of plastic korrel. In Cuba heb ik ze gezien gemaakt van ronde drijvers-vlotters voor in het wc-reservoir. Ze worden als handpercussie gebruikt in Zuid-amerikaanse en Cubaanse muziek, en salsa. Sjamanen, medicijnmannen en indianen gebruiken vaak 1 maraca voor rituele doeleinden (een ratel).
Pandeiro
De pandeiro is zo’n beetje het nationale instrument van Brazilië. Soort van Braziliaanse tamboerijn die je door middel van de duim, vingers en de palm van de hand virtuoos bespeelt. De pandeiro wordt gebruikt in verschillende Braziliaanse muziekstijlen. Bijvoorbeeld in de samba, choro, coco, en capoeira .
De voorloper van de pandeiro ( de Adufe ) komt uit Portugal en Spanje.
Hier een leuke video over hoe je een pandeiro bespeelt.
Rainstick – Regenmaker – Regenstok
Een rainstick of regenmaker is een holle buis met steentjes of bonen erin. Aan de binnenkant van de buis zitten pinnen of stekels in een spiraalvorm. Als je de buis overeind houdt of omkeert vallen de steentjes of bonen naar de andere kant over de stekels. Daardoor maken ze een geluid dat lijkt op het vallen van regendruppels. Traditioneel worden ze gemaakt van een cactus. Van de gedroogde en holle cactus wordt, de stekels eraf gehaald en naar binnen geslagen. Ze komen ook voor in Australia, Afrika en Azie, en zijn ook vaak van bamboe gemaakt.
Rattle – Ratel
Een Ratel (engels Rattle) is een soort spirituele maraca/sambabal. Sjamanen en Indianen gebruiken de ratel veelal bij ceremonies of healings. Werd in Egypte vroeger al gebruikt bij begrafenissen. Hij kan gemaakt zijn van allerlei natuurlijk materialen. Hieronder zie je een foto van een ratel die bijvoorbeeld gemaakt is van het schild van een schildpad. Maar hij kan ook van hout of metaal zijn, of een ander natuurlijk materiaal.
Shaker / Ganza
Een shaker (of Ganza in Brazilië) is een schudbuis. Een cylinder van metaal, hout of plastic met daarin kleine korreltjes, kogeltjes, rijst of bonen. Door middel van regelmatig en met accenten op en neer te bewegen met de shaker kun je er mooie ritmes op spelen. Komt oorspronkelijk uit de samba (Ganza). Maar ook in andere culturen komen ook verschillende soorten schud-instrumenten.
Hoe een shaker klinkt hoor je hier (externe link).
Egg Shaker – schud ei
Een egg-shaker of schud-eiis een shaker in de vorm van een ei. Meestal gemaakt van plastic, maar kan ook van hout. Je kunt er tevens verschillende toonhoogtes mee maken afhankelijk van hoe je de het schudei vasthoudt. Bijvoorbeeld door hem tussen je vingers te houden of omklemd in je handpalm.
Hoe een egg shaker klinkt hoor je hier (externe link, zacht geluid).
Tambourim – Tamborim
Een Tambourim of Tamborim is een kleine Braziliaanse tamboerijn zonder schellen. Hij heeft bovendien een plastic vel met spanners. Je bespeelt de tamborim door middel van een plastic soort roe, meerdere dunnen plastic stokjes aan een handvat.
Standaard instrument bij lopende samba-bands.
Tambourijn
Een tabourijn is zogenaamde lijst-trom met rinkelschijven. Hij bestaat ten eerste uit een (meestal houten) rond frame met daarover een natuurvel gespannen. Bovendien zitten er gleuven in de ring waar de schellen in kunnen bewegen over een staafje. Je bespeelt hem door middel van je hand.
Hoe een Tambourijn klinkt hoor je hier (externe link).
Triangel
Een triangel is een metalen driehoek (triangle) van rond staal. Je bespeelt hem door middel van er met een metalen staafje op te slaan. Je kun ook het staafje aan de binnenkant op en neer bewegen. Hij bestaat bovendien in verschillende formaten. In het Westen wordt meestal lacherig gedaan over de triangel. omdat Iedereen wel met een staafje op een stuk metaal zou kunnen slaan. In Brazilie wordt de triangel echter heel ritmisch bespeeld met afwisselend een open en dicht geluid, een hele kunst.
Hoe een Triangel klinkt hoor je hier (externe link).
Woodblock
Een woodblock (letterlijk blok hout) is houten blokje met gleuf wat je bespeelt door middel van stokken. Hij geeft een scherp “ploppend” geluid
Hoe een woodblock klinkt kun je hier horen
Moderne woodblocks (ook granite blocks genoemd) zijn van plastic, en zijn ook in gestemde sets verkrijgbaar. Dit is eigenlijk een kruising tussen een wood-block en een temple-block.
Al deze instrumenten zijn weer verwant aan zgn log-drums en spleet-drums (slit-drums) . Deze zijn gemaakt van een stam hout of een dik stuk bamboe.
……..of reageer onder dit artikel.
Handpercussie Ensemble
Hoe een gemengd Ensemble van handpercussie instrumenten samen klinkt hoor je hier (externe link).
Links Handpercussie instrumenten
- Interne links:
- Overzicht percussie instrumenten
- Wat is een percussie instrument?
- Externe links:
- Op Wikipedia staat ook een leuk stuk over handpercussie in het Engels
- Je ook kunt luisteren hoe hoe allerlei hand-percussie samen klinken :-)
