Happening: een spontane ludieke actie.

Happenings zijn bijeenkomstern en spontane acties die gaan over vrijheid en vrij-Zijn. Hoe vrij durf jij te zijn? In hoeverre mag jij ook vrij-zijn van jezelf? In hoeverre heeft vrij-zijn te maken met anderen? En met in-contact-zijn met anderen?

Over Happenings

Durf je wat je bedacht hebt (over jezelf, over anderen, over wat jij kunt) los te laten en te kijken wat er dan kan gebeuren? En kun je dan ook (even) stoppen ermee bezig te zijn wat anderen ervan zullen denken? Of (even) niet bezig mee zijn om je best te doen, om het “goed” te doen, ? Kun jij helemaal vrij-zijn? Wie jij bent (of kan zijn) is al meer dan goed genoeg.

Happenings kun je alleen maar meemaken. In een happening wordt de “normale” gang van zaken en denken op een ludieke en spontane manier doorbroken. Daardoor worden de deelnemers bevrijd worden van vastgeroeste en achterhaalde gewoontes en denkbeelden. Vervolgens kunnen ze vrij-zijn en ‘in vrijheid’ kiezen. Durf je wat je bedacht hebt (over jezelf, over anderen, over wat je kunt) los te laten en te kijken wat er dan gebeurt? Kun je loslaten ermee bezig te zijn wat anderen ervan zullen denken? Of er niet bezig mee zijn het “goed” te doen, je best te doen? Gewoon even helemaal vrij zijn?

Wat is een Happening?

Enkele vertalingen voor het Engelse woord happening.

Evenement, manifestatie, gebeurtenis, activiteit
Intense gebeurtenis die veel aandacht vraagt
Belevenis, Bijzondere gebeurtenis, Performance, Stunt

De Nederlandse Wikipedia zegt het volgende.
Een happening is een spectaculaire openbare, spontaan lijkende, vooraf bedachte gebeurtenis. Deze is bedoeld om de openbare orde op een ludieke manier te verstoren, zodoende te choqueren. Om daarmee als star en ouderwets ervaren denkbeelden belachelijk te maken.

De Engelse Wikipedia houdt er daarentegen een heel ander verhaal op na.

A happening is a performance, event or situation meant to be considered art, usually as performance art. Happenings take place anywhere. They aare often multi-disciplinary, with a nonlinear narrative and the active participation of the audience. Key elements of happenings are planned, but artists retain room for improvisation. This new media art aspect to happenings eliminates the boundary between the artwork and its viewer. Henceforth, the interactions between the audience and the artwork makes the audience, in a sense, part of the art.
In the later sixties, perhaps due to the depiction in films of hippie culture, the term was used much less specifically. To mean any gathering of interest, from a pool hall meetup or a jamming of a few young people to a beer blast or fancy formal party.

Geschiedenis

In Nederland is de Happening bekend geworden in de jaren 60 door de Provo’s. Beroemd werden de bijeenkomsten rondom het beeldje “Het Lieverdje” op het Spui in Amsterdam. Als deel van de jongerencultuur valt Provo tussen de nozemtijd met zijn straatrellen, en de hippiecultuur in. De hippies organiseerden hun door de happenings geïnspireerde “love-ins”, “sit-ins”, “bed-ins” en “teach-ins”. Het ging eerst vooral om vrij-zijn en vrijheid. Later werden ze politieker van inhoud.

Latere actiegroepen als Dolle Mina, Act Up en de autonomen hebben de technieken van de happenings overgenomen. Ze gebruikten deze voor hun politieke acties en Tijdelijke Autonome Zônes. Zo hanteerde de homobeweging tot in de jaren negentig “kiss-ins” als actievorm.

Nieuwe Happening

In 1999 werd het concept happening nieuw leven ingeblazen toen in Brussel studenten van de er een nieuwe vorm aan gaven. “Dingen gebeuren” was het motto, “soms kun je daar niets aan doen”. Het wordt uitgevoerd als een “spel” van alledag waarin mensen andere mensen een ander uitnodigen om iets te doen of te ondergaan. Dat gebeurt door simpelweg het woord “happening” uit te spreken, gevolgd door iets dat je de ander doet of laat doen.

De clou is dat zodra iemand het woord “happening” uitspreekt het te laat is. Het “slachtoffer” heeft geen andere keus dan tijdelijk een marionet te zijn van degene die het woord uitsprak. Misbruik van personen en wraakneming behoort niet tot de spelregels. Om alles te vermijden is het voldoende bij voorbaat “no way” te zeggen. Dit terwijl je met je wijsvinger in een horizontale houding de persoon aanwijst van wie je vermoedt dat die van zins is spoedig een “happening” uit te voeren.

In de Verenigde Staten zijn in 2001 een nieuwe soort happenings begonnen. Er worden happenings georganiseerd met het doel om chaos en blijdschap in openbare ruimtes te creëren. Het internet of social media was in dit geval een manier om de spontaan lijkende acties over de hele wereld aan te kondigen.

Moderne Happenings volgens Wikipedia

Moderne Happenings zijn niet altijd even origineel meer. De spontaniteit en speelsheid van de happenings van vroeger van de provo’s ontbreekt vaak. Ook het doorbreken van vastzittende patronen of denkbeelden is niet altijd duidelijk meer aanwezig. Soms is het zelfs gewoon een trendy manier om op te vallen.

Flash mob

Een flash mob of flashmob is een soort georganiseerd happening. Een flashmob bestaat uit een groep mensen die zich schijnbaar spontaan en plotseling op een openbare plek verzamelt. Ze verrichten daarna in een korte tijd een voor buitenstaanders opvallende, ongebruikelijke en schijnbaar zinloze handeling. Daarna gaat de groep weer snel uit elkaar. Vaak is het doel entertainment, satire en artistieke expressie. Flash-mobs worden vaak georganiseerd via mobiele telefoons, sociale media, whatsapp of ‘viral’ e-mails. Flah mobs worden ook als commerciële reclame gebruikt, zoals de video hieronder van de Efteling.

Performance art

De kunstzinnige Happening ‘Performance Art’ is kunst in een voorstelling die gepresenteerd wordt aan een publiek. Traditioneel is Perfomence Art interdisciplinair. Presentaties kunnen zowel willekeurig als zorgvuldig georkestreerd zijn. Ze kunnen spontaan of zorgvuldig gepland zijn, met of zonder publieksparticipatie. De uitvoering kan live zijn of via media. De uitvoerder kan aanwezig of afwezig zijn. Het kan elke situatie zijn die volgende vier basiselementen omvat. Tijd, ruimte, het lichaam van de performer, of aanwezigheid in een medium, en een relatie tussen uitvoerder en publiek. Performancekunst kan overal, in elke locatie of omgeving, en in elke gewenste tijdsduur plaatsvinden. De acties van een individu of een groep op een bepaalde plaats , binnen een bepaalde tijd, vormen dan het kunstwerk.

Subway Party

Een subway-party is een happening die plaatsvindt in een massa-transportsysteem, zoals de metro. Een subway-party gebeurt veel in Japan. Over het algemeen ontmoeten mensen elkaar op een vooraf bepaald station. Ze tot er genoeg mensen zijn en daarna stappen ze in de trein. Vanaf daar kunnen deelnemers verschillende activiteiten doen. Bijvoorbeeld het spelen van muziek, dansen of het uitwisselen van geschenken.
Er zijn verschillende soorten subway-parties. De twee meest opvallende zijn de spitsuur-metro party en de late-night metro party.

Het doel van de spitsuur-metro party is om plezier te verspreiden onder de pendelaars. Hun dagelijkse reis van of naar naar hun werk namelijk kan lang, saai of stressvol zijn. Er zijn groepen die in kostuums en ook cadeautjes geven aan de forenzen. Soms spelen groepen hand-drums, dragen ze vleugels, of strooien ze glitters rond.

De Late night-metro party is voor het plezier van de aanwezigen. Deelnemers delen kostuums uit, versieren de metro, brengen muziekinstrumenten mee. Soms is er ook een thema.
De Happening begint meestal bij het begin-station van de metrolijn. Er komen daarna meer deelnemers bij naarmate de reis verder gaat. Vaak spreken mensen in de laatste wagon af.

Culture Jamming

Culture Jamming betekent leterlijk vertaald: cultuur-verstopping. Jet is een methode die veel anti-consumentistische sociale bewegingen gebruiken. Ze doen dat om politieke of reclameboodschappen te ondermijnen of bekritiseren. Het doel is “de methoden van overheersing van de massamaatschappij bloot te leggen”. Maar ook om dubieuze politieke voor-veronderstellingen achter de commerciële cultuur bloot te leggen. Zodoende hoopt de Cultuur Jammer progressieve verandering te bewerkstelligen.

Voorbeelden van Cultuur Jamming zijn bijvoorbeeld het opnieuw uitvinden van logo’s of mode- en productafbeeldingen. Dit gebeurt dan als middel om het idee van ‘wat is cool’ aan te vechten. Culture Jamming wordt ook gebruikt om toe-eigening van openbare ruimtes aan de kaak te stellen. En tevens als een reactie tegen sociale conformiteit.

culture jamming, happening, vrijheid, malboro — het woord ‘Malboro ‘ op dit Billboard is vervangen door ‘it’s a bore’

Andere voorbeelden van Culture Jamming zijn het vervalsen van reclame op billboards door het ‘Bilboard Liberation Front’. Of de straatfeesten en protesten georganiseerd door ‘Reclaim the Streets’.

Sommige beoefenaars van Culture Jamming richten zich op een positievere, muzikaal geïnspireerde vorm . Kunstenaars, wetenschappers en activisten creëren dat samen nieuwe vormen van culturele expressie. Dit in plaats van alleen maar de de status-quo te bekritiseren.

Vrijheid en vrij-Zijn

Er is een subtiel verschil tussen vrijheid en vrij-Zijn.
Vrijheid kan iets zijn wat je steeds wilt hebben, en vaak ook afhankelijk is van wat anderen doen. Het is dan vrijheid van iets.
Vrij-Zijn is iets wat jij zelf kunt veroorzaken. Het is verder ook iets waar je niemand anders voor nodig hebt. Jij kunt op jezelf vrij-Zijn, maar ook met anderen

Happenings bij Beenhakkers slagwerk

Ontdek hoe je samen vrij kunt zijn samen muziek kunt maken in een DrumHappening / Interactieve Ritmecirkel. En ook in de ludieke Happenings/Energizers van Beenhakkers Slagwerk met ritme, muziek, beweging of stem. Zonder beperkingen en regels vooraf uiteindelijk tóch bij elkaar uitkomen en ook nog als een geheel klinken. Daardoor ontstaan er plezier, ruimte en verbondenheid.

Een Happening bij Beenhakkers Slagwerk is kort gezegd een meer verrassende workshop of energizer. Ze zijn meer avontuurlijkere en meer uitdagender. Dit komt omdat ik inspeel op wat er op dat moment in de groep leeft. Tevens pas ik ter plekke het programma waar nodig intuïtief aan en improviseer.

……..of reageer onder dit artikel.