over Ritme, Maat, Tempo en Beat

Ritme, maat, tempo en beat zijn termen die erg veel op elkaar lijken, en ook vaak nog eens door elkaar heen gebruikt worden. Toch hebben ze allemaal een eigen specifieke betekenis.
Ritme is een van de belangrijkste onderdelen van alle programma’s van Beenhakkers  Slagwerk. Hieronder worden de verschillende termen ritme, maat, tempo en beat uitgelegd.

Ritme

Ritme is een regelmatige herhaling van goed herkenbare elementen of onderdelen. Dat kan zijn in geluid, maar ook in beeld. We zijn het meest bekend met een ritme horen in de muziek, maar we kunnen het ook zien in een film, toneelstuk of natuur, in beweging of dans dans. In muziek is de regelmatig bas of basdrum het ritme.

ritme

(vrij vertaald naar de Engelse Wikipedia)
Ritme (of Rhythm) komt van het Griekse woord rhythmos: een gewone terugkerende beweging, symmetrie.  In het algemeen is rhythm een beweging gekenmerkt door de regelmatige opeenvolging van sterke en zwakke elementen, of van tegenovergestelde of verschillende omstandigheden (bijvoorbeeld dag en nacht).

Ritme volgens Wikipedia (Nederlands): een bepaalde herhaling (in bijvoorbeeld de tijd of de ruimte) door middel van accenten, die een (soort van) patroon of regelmaat vertonen. Het is een belangrijk onderdeel van muziek, kunst, architectuur, film, dans en  poëzie. Maar ook in het dagelijks leven (dag- en jaarritme), het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden, van reclameteksten en hypnotisch taalgebruik.
Rhythm zorgt voor een ervaring van herkenning, rust en overzicht.

Ritme in de muziek

Rhythm in de muziek is een regelmatige opvolging en herhaling van noten, slagen, accenten, klanken of melodieën. Het kan ook een herhaling van een aantal muzieknoten of maten zijn, bv zoals hieronder.

ritme - rhythm - ritmes

Tempo

Tempo is de snelheid waarmee iets gedaan, gespeeld (muziek) of herhaald wordt. In klassieke muziek worden daar Italiaanse woorden voor gebruikt zoals allegro, vivace en presto.
Ook wordt het aantal tikken (van een metronoom) per minuut gebruikt om het tempo aan te geven. In dance-muziek wordt dat BPM oftewel Beats Per Minute (slagen per minuut) genoemd.
Tempo-houden betekent op hetzelfde tempo blijven, dus niet vertragen of versnellen.

metronome-metronoom-tempo

Beat en Maat

Beat betekent letterlijk slag.  Maar “Dance to the beat” zouden wij vertalen als “dans in de maat”. Beat komt ook voor in heartbeat, hartslag.
De beat of de maat van muziek is het duidelijke regelmatige basisritme of grondritme (bv 1-2-3-4 of 1-2-3) waarbinnen de muziek zich afspeelt. Eigenlijk is de beat waar je op danst.

beat-heartbeat

Maat (measure) is ook een technische benaming voor korte stukjes waarin bladmuziek onderverdeeld is, door maatstrepen (bar lines).

maat - maatstrepen

Visueel Ritme

Een visueel ritme is  bijvoorbeeld een regelmatige herhaling van vormen of strepen.
ritme - herhaling - vorm

Ook de natuur bevat veel visuele ritmes, veel herhalende vormen. Misschien dat wandelen in de natuur daarom ook zo rustgevend is.

bladeren herhaling

Natuurlijk ritme

De algemene betekenis van een ‘regelmatige herhaling of verloop in de tijd’ kan ook worden toegepast op diverse natuurlijke verschijnselen met een cyclus van minuten of uren, tot zelfs vele jaren.
Bijvoorbeeld in een dag (ochtend-middag-avond-nacht) of een jaar (de 4 seizoenen) of de maanstand of eb en vloed of de seizoenen.

ritme maan fases - Moon- Phases -

interne links:
verzamelpagina Ritme