Alle informatie over het leuke kleine 4-snarige mini-gitaar ukulele of ukelele uit Hawaï. Maar hoe schrijf je het nou precies? En heet deze vrolijke mini gitaar nu Ukulele of toch ukelele?
Is het nou ukulele of ukelele? Of Joekelille?
In het Westen wordt als variant hierop vaak Ukelele, met een -e- ipv een -u-als 3e letter gebruikt. Maar Ukulele is het originele Hawaïaanse woord voor dit instrument. Het is dus eigenlijk ukulele, maar ukelele wordt meer gebruikt.
Wat is een Joekelille?
Joekelille is een Nederlandse verbastering van Ukelele. Tevens is het een de hit van Nico Haak en de Paniekzaaiers uit 1973, zie onderaan deze pagina.
Geschiedenis van de Ukulele of Ukelele
De ukulele of ukelele is een variant op Portugese kleine gitaren. Bijvoorbeeld de Machete of Cavaquinho (die ook in Brazilië terecht is gekomen) en de Rajão. Deze zijn rond 1880 naar Hawaï meegenomen door Portugese immigranten uit Madeira, de Azoren en de Kaapverdische eilanden.
De Ukulele of Ukelele werd vroeger ineens erg populair op Hawaï. Dat kwam doordat laatste Hawaïaanse koning Kalākaua het instrument opnam in optredens bij koninklijke bijeenkomsten.
Vanuit Hawaï werd de ukulele bekend in Japan, America, Engeland, en daarna over de hele wereld.
In 1993 werd de ‘Over The Rainbow’ & ‘What A Wonderful World’ Medley een grote hit. Het nummer van Israel Kamakawiwo’ole werd wereldberoemd, en daarmee ook de ukulele.
Hieronder kun je ook horen hoe de ukulele of ukelele klinkt.
Soorten Ukuleles
Er zijn namelijk verschillende soorten ukuleles, van hoog naar laag:
- Sopranino of Pocket ukulele
- Sopraan ukulele
- Concert of alto ukulele
- Tenor ukulele
- Bariton ukulele
- Bas ukulele (met dikke snaren)
- Contrabas ukulele
- Banjo Ukulele, Banjolele of Banjo-Uke (mini-banjo, een banjo heeft al 4 snaren)
- Guitarlele of Gitaar Ukulele (met 6 snaren gestemd als een gitaar)
- Resonator Ukulele
- 8-snarige ukulele (dubbele snaren zoals de 12-snarige gitaar)
Instrumenten die nauw verwant zijn aan de ukulele of ukelele zijn bijvoorbeeld:
- de Venezuelaanse Quatro
- de Colombiaanse Tiple
- de Timple van de Canarisch Eilanden
- de Mexicaanse requinto
- de Charango uit de Andes (gemaakt van het schild van een gordeldier)
- de Krontjong uit Indonesië
Ukeleles worden overigens door Beenhakkers Slagwerk ook gebruikt in Energizers en Workshops.
Bekende liedjes / Hits met de Ukelele
Tot slot een afspeellijst met bekende liedjes waar de ukelele in gebruikt wordt.
- Twenty One Pilots – Can’t Help Falling In Love (Elvis Cover)
- Israel Kamakawiwo’ole – ‘Over The Rainbow’ & ‘What A Wonderful World’ Medley – 1993
- Train – Hey, Soul Sister
- Lava (from “Lava”) – Someone To Lava
- Grace VanderWaal – I Don’t Know My Name.
Traditionele Hawaïaanse liedjes
Traditionele liedjes uit Hawaï kunnen natuurlijk niet ontbreken. Mét akkoorden en tekst, waardoor je ook op mee kunt spelen op de Ukulele. Aloha ‘Oe en Ka Uluwehi O Ke Kai.
Bekende muzikanten die ook Ukulele of ukekele spelen
- George Harrison
- Paul McCartney
- Elvis Presley
- Taylor Switft
- Brian May van Queen, oa. bij het nummer ‘Good Company’.
- Cabaretière Brigitte Kaandorp
- Jan de smet van de Nieuwe Snaar uit België met het Ukologisch Museum.
Ukulele of ukelele zelf maken
Op Instructables.com staan verschillende gebruiksaanwijzingen waarmee je zelf een Ukulele kunt maken.
Ukulele Apps
Er zijn verschillende apps om je te helpen dit leuke instrument te bespelen.
- Met Ukemaster kun je onder andere akkoorden vinden en horen hoe ze klinken. Eenvoudige maar ook ingewikkelde akkoorden.
- Op deze Engelse pagina vind je een flink aantal Ukelele apps.
……..of reageer onder dit artikel.
Links
- Interne links
- Kazoo Fanfare: een ludieke Workshop waarin de Ukelele tevens op ludieke wijze gebruikt wordt (verderop op de pagina Kazoo Energizer).
- Externe links
- Uitgebreide info over de ukulele in het Engels op Wikipedia
- Artikel in het Engels over de oorsprong van het woord Ukulele.
- Wikihow over het stemmen van een Ukelele
Joekelille
Joekelille is een gezellig liedje van Nico Haak en de Paniekzaaiers uit 1973 over de ukelele: “Wij spelen zo graag op de joekelille”. In Nederland werd deze single de alarmschijf (tip-plaat voor de top-40) en reikte het daarna tot plaats 7 in deTop-40, waar ie 10 weken in stond. Het liedjes is geschreven door Peter Koelewijn. Het nummer heette trouwens eerst Joekelulle, maar de platenmaatschappij vond dat geen goed idee.
refrein
Wij spelen zo graag op de ukelele.
’t Is om te gillen, dat wij dat willen.
Wij doen het goed, zoals het moet.
Zonder flauwekul, want elke knul
Speelt joekelille, speelt ukelele.
Ik ben in Amsterdam geweest, zo van het platteland.
Mijn moeder zei nog, kiek goed ut en hou het in de hand.
Zo kwam ik bij mevrouw Arthur, jongen wat een sfeer.
Mijn vrienden gaven daar een show en zongen telkens weer
refrein
In ’t leger steek je heel wat op, dat weet groot en klein.
Wij leerden heel wat van de dochters van de kapitein.
Maar op zo’n les zat ook die ouwe in het struikgewas.
Ik schrok me rot maar zei nog met m’n tanden vol met gras.
Nico Haak
Nico Haak en de Paniekzaaiers was vroeger een bekende Nederlandse muziekgroep rond zanger Nico Haak. Deze bestond van 1971 tot 1976. Daarna ging Nico Haak solo en werden de Paniekzaaiers ontbonden. De groep is vooral bekend van de hit “Foxy Foxtrot” uit 1975 en ook “Honkie Tonkie Pianissie” uit 1974.
Andere bekende hits van (de overleden) Nico Haak solo zijn “Is je moeder niet thuis” en “Als ze me missen”.
